Gotik Mimari

Okuma Süresi: 1 dak

 

12. yüzyılın ilk yarısında Fransa’da ortaya çıkan ve yüzyıl içinde tüm Avrupa’ya yayılan Gotik üslup, ortaçağ sanatsal gelişiminin son büyük evresidir.

Kaynağı Kuzey Fransa’da Sens, Reims ve Rouen piskosposluklarıdır. 13. yüzyıldan 15. yüzyıla kadar geçen süreler içerisinde çeşitli değişikliklere uğrayan Gotik üslubun, 15. yüzyılda yaygınlığınlığının doruk noktasına ulaşır ve uluslararası gotik adını alır. Tüm sanat dallarında görülmekle birlikte Gotik daha çok bir mimarlık üslubudur.

13. yüzyılda Kilisenin kent ve kent yaşamı üzerinde büyük bir etkisi vardır. Katedraller, Gotik sanatın anıtsal bir ifadesidir. Gotik mimarlık, Romanesk mimarlık öğelerinden çok yararlanmıştır. Gotik’in en belirgin özelliği olan “kaburgalı tonoz” 11. yüzyılın sonunda Lombardiya’da ve Güney Fransa’da, 12. yüzyılda İngiltre’de Durham Katedralinde ortaya çıkar.

Gotik mimarlık üslubu, “sivri kemer” ve “kaburgalı çapraz tonoz” kullanımıyla belirleyici niteliğini kazanmıştır.

Gotik stilin özelliklerinin ortaya çıktığı ilk yapı olan Fransa’daki Saint Denis Manastırı, Portekiz’de Batalhar Manastırı, Fransa Avignon’daki Papalar Sarayı akımın özelliklerini sergileyen başarılı örneklerdir.

Gotik sanatının mimarları, ağırlığın itme kuvvetini ve yönünü tespit ederek, baskıyı kemerlere ve fil ayaklarına aktardılar. Böylece yapının tamamı dengeye faydalı olan elemanlara bağlandı. Ayakların ağırlığı duvarların üzerinden kendi üstlerine almasıyla duvarlara vitray süslemeler yapıldı. Cephelerde bulunan çok sayıda cam ve vitray gotik yapıların karakteristik özelliklerinden biri oldu. Ağırlığa tamamıyla hakim olan Gotik mimarisinde yapılar, sanki yükselerek uçuyormuş gibi bir his verir.

Gotik mimari tarzının önemli özelliği sivriliktir. Roma mimarisindeki yaygın kubbeler yerine, dilimli kubbeler, yuvarlak kemerler yerine, sivri ve birbirini kesen kemerler kullanılmıştır. Dini yapılarda aranan diğer bir husus ise büyüklük ve yücelik hissinin uyandırılmasıdır. Pencerelerin geniş ve yüksek olması, pencere camlarında farklı renklerin kullanılması, çatılardaki okumsu kuleler dikkati çeken diğer özelliklerdir.

Kaburgalı tonoz sisteminin kullanımı, çatı yükünün, içten uçan payandalarla yapının bir tür askıya alınması gibi teknik çözümler bu üslubun getirdiği yeniliklerdir. Gotik inşaat teknikleri sayesinde taşıyıcı olmaktan çıkan duvarlar, vitray kullanımına olanak sağlar. Bezeli büyük pencere boşluklarının vitraylar için kullanılması Gotik tarzın en dikkat çekici özellikleri arasındadır.

Gotik üslubun Erken Gotik, Işınsal gotik, Alevli gotik gibi farklı dönemleri vardır. Bu dönemler her ülkede farklı tarihlerde ortaya çıkmıştır. Fransa’da farklı mekân ve kütleleri gruplayan Romanesk kiliselerin tersine gotik mimarlık birleşilmiş tek bir mekân anlayaşına eğilim gösterir.

 

Etiketler:
Bu Wiki'yi Faydalı Buldunuz mu ?
Hayır 0
Okunma: 9
Önceki: Fütürizm
Sonraki: High Tech
X
X